Interview Werner Schouten: ‘Duurzaamheid is een unique selling point!’

20 januari 2023

Leestijd: ca. 5 minuten

Binnen een paar appjes zit Werner Schouten achter het scherm voor een interview. Op zijn site staat te lezen dat hij een constructieve rebel is, een aanjager en directeur van de Impact Economy Foundation, een wereldwijde gemeenschap. Op de site dáárvan wisselen de Engelse alinea’s met de Nederlandse en kom je foto’s van prominente changemakers tegen, zoals Jolande Sap. Er staat niet concreet wat de middelen zijn, maar het doel is duidelijk: ‘We moeten de markt laten werken voor maatschappelijke uitdagingen.’

Als voorzitter van de Jonge Klimaatbeweging zat Schouten in 2020 aan de formatietafel te praten over zijn wensen, in 2023 zit hij achter een computer te praten over zijn plannen: ‘We willen een impact economy opbouwen met de organisatie. Dat is een circulaire, zelfvoorzienende economie waarin we naar een bredere definitie van welvaart kijken. Denk aan een goed loon voor werknemers en een mooie prijs voor de grondstoffen die we gebruiken. Die we nu nog gebruiken en waar we vanaf moeten zien te komen. Het gaat bij de Impact Economy Foundation om een veel inclusievere economie.’

            ‘Ik raakte op een reis naar Korea letterlijk bevangen door de vieze lucht en smog die heerst in een vervuild land en sindsdien is mijn leven zich in gaan zetten voor een duurzamere wereld. Maar het moet ook haalbaar zijn, want dat is het weldegelijk als je naar de kansen kijkt. We hebben veel duurzame projecten in onze intensieve kenniseconomie en we moeten er een unique selling point van maken als Nederland. We moeten niet alleen de financiële waarde centraal stellen. Tegenwoordig is iedereen een boekhouder die naar cijfers kijkt, maar we moeten ook naar natuurlijk, maatschappelijk en menselijk kapitaal gaan kijken.’

“Als je de maatschappelijke invloed van olie- en vliegmaatschappijen zou verbeelden, staan die organisaties diep in het rood.”

Cijfers liegen er niet om. Die zijn feitelijk. ‘Als je de maatschappelijke invloed van olie- en vliegmaatschappijen zou verbeelden, staan die organisaties diep in het rood. Dus we verwachten van ontwikkelde organisaties ook een transparante en proactieve houding. Als je – als bedrijf – je werknemers laag loon uitkeert, is dat een kostenpost: niet alleen ontneem je jezelf menselijk kapitaal, ook ontneem je anderen financieel kapitaal, want dat geld komt ergens in de economie terecht. Als je mensen in vrijheid wil laten leven, moet je ze ook goed uitbetalen…’

Heeft de organisatie veel invloed? ‘Jazeker! Pak de jaarverslagen van maatschappelijke invloed bij ABN Amro en de netbeheerder Alliander erbij. Die publiceren bedrijven en er is een groeiend aantal die dit framework adopteert. Ze noemen ons niet, maar de invloed schijnt wel door.

            ‘Komend jaar komt de corporate sustainability reporting directive in werking en dat betekent dat organisaties transparant moet zijn over hun impact op klimaat, biodiversiteit, watervervuiling en op sociale kwaliteit van het leven. Dit hebben wij afgedwongen bij de Europese Commissie. We bewegen dus wel richting die impact economy, maar het gaat niet snel genoeg.

            ‘Daarnaast komt er ook een corporate sustainability due diligence-wetgeving om transparantie te eisen van organisaties over de mensenrechten binnen hun keten. We weten allemaal dat er ergens in de keten van Primark, the Sting en H&M niet arbo-gereguleerd gewerkt wordt, als eufemisme. Of eerder: moderne slavernij, zoals we ook zien bij de tomatenplukkerijen in zuid-Italië en de waardeketen van cacao. Op die transparantie hebben wij ook gestuurd, maar we kunnen niet aantonen dat onze invloed ontegenzeggelijk is.’

Ben je zelf tevreden over het klimaatbeleid van Rutte IV? ‘Bij Mariëtte Hamer pleitten we destijds voor veel meer dan 60% terugbrengen van CO2-uitstoot in 2030. Dat werd 55% en dat snap ik, zo werkt politiek. Maar daarnaast zegt het regeerakkoord uit te willen gaan van een ‘generatietoets’, waarbij gekeken wordt naar de brede welvaart voor toekomstige generaties. Dat plannen duurzaam zijn, en dus lang mee kunnen gaan. Deze ideeën hebben wij erin gefietst.’

Is het genoeg? ‘Maar natuurlijk niet. Zo halen we die 1,5 graden van Parijs nooit – laat staan de twee graden. Het is ook scheef dat er miljarden worden gepompt in bedrijven die niets hebben bijgedragen aan de energietransitie. De afgelopen vijf jaar gebeurde er vrijwel niets met de CO2-reductie.’ Uit recente cijfers bleek zelfs dat de CO2-uitstoot was toegenomen sinds het klimaatakkoord. ‘Het is toch ook gek dat bedrijven miljardenwinsten blijven maken en toch zó weinig bijdragen aan de maatschappij? Moet de ‘hardwerkende Nederlander’ voor hun veranderingen gaan betalen, ook als ze daarvoor niets terugdoen?

‘Neem bijvoorbeeld ’s Nederlands grootste vervuiler: Tata Steel. In Zweden wordt nu een staalfabriek gebouwd op basis van waterstof en dan moet je je afvragen of zo’n fabriek nog wel plaats heeft in Nederland.’

“Maar natuurlijk vind ik de klimaatplannen niet genoeg.”

Moet Tata Steel het land uit? ‘Dat is precies niet wat ik probeer te zeggen. Het voorbeeld van Zweden toont júíst dat de ontwikkeling kansen kan bieden. Er is vaak een duurzame en genegen toekomst van dit soort bedrijven, áls ze maar verduurzamen. En doordat Nederland veel kennis en kunde herbergt, moet dat juist ons land goed afgaan. Tata Steel biedt veel arbeid en inkomen, dus we moeten het niet kwijt zijn, maar driedimensionaal ontwikkelen: de medewerkers, de producten en de productiemethode.’

Wat doe je zelf dan aan het klimaat? ‘Ik probeer zelf zo duurzaam mogelijk te leven. Niet alleen ben ik veganist, ik vlieg ook niet en koop zelden nieuwe producten. Ik zet mijn geld weg bij een duurzame bank en reis vrijwel altijd met de fiets en het openbaar vervoer. Maar vergeet ook niet: het is leuk om een vegan restaurant te zoeken in de stad! Het is leuk om een daktuin aan te leggen! Het is leuk om anders te koken! Ik doe het vooral voor de lol.

            ‘Al vanaf de Club van Rome wordt er gewaarschuwd voor de schade aan het klimaat en de biodiversiteit, dus dan hebben we het over voortschrijdend inzicht. Maak ook de JOVD zo duurzaam mogelijk! Dat LinkedIn-filmpje op het strand was ook erg gevat, dat moedig ik aan!’

Is de Impact Economy Foundation een ‘linkse’ activistenclub of kan een JOVD’er daar ook thuis zijn? ‘Het mooie aan het platform is dat het júíst geen politieke kleur kent! Wij zeggen juist dat de economie en marktkansen kunnen bieden. We hebben een divers team aan bestuurder: oud-politici, ondernemers en andere mensen met idealen. We kunnen kijken naar de bijdrage van bedrijven, zodat we die ontwikkeling ook als een business opportunity blijven zien.’

“Het mooie aan het platform is dat het júíst geen politieke kleur kent!”

Zijn daarvan voorbeelden? ‘Jazeker! Aanstaande oktober kiest de IEF een CVO, Chief Value Officer! Een bestuurder die het meest maatschappelijke en duurzame invloed heeft, en meedenkt aan welvaart in brede zin. We kijken naar de al behaalde ideeën en transparantie, maar ook de toekomstige doelen. En bovendien; leiderschap telt mee. Hoe beweegt iemand de hele sector mee? Het nomineren van een bestuurder kan via CVOvanhetjaar.nl en bij onze conferentie in oktober zullen we de winnaar bekendmaken.’

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *